I- Genel Bilgi
Rekabet Kurulu; 27.02.2025 tarih ve 25-08/185-M sayılı kararı ile Netflix, BluTV, Disney+, Amazon Prime Video, Exxen ve Gain (abonelik temelli isteğe bağlı video platformları) hakkında başlattığı soruşturmayı, 30.04.2026 tarih ve 26-16/498-181 sayılı Kararı ile taahhüt usulü kapsamında sonlandırmıştır.
Soruşturmada; dijital yayın platformlarının bağımsız yapımcılarla kurduğu ticari ilişkiler, içerik ve yetenek münhasırlığı uygulamaları ile yapımcılar ve oyuncu, yönetmen, senarist gibi prodüksiyona sanatsal veya teknik açıdan katkı yapan ve prodüksiyon sürecinde yer alan profesyonellerle (“Yetenek Kadrosu”) akdedilen sözleşmelerin rekabet hukuku bakımından doğurduğu etkiler incelenmiştir. Kurul, özellikle pazarda önemli konuma sahip dijital yayın platformlarının münhasırlık uygulamalarının içerik üretimi, yetenek piyasası ve bağımsız yapımcıların pazara erişimi üzerinde rekabeti sınırlayıcı etkiler doğurabileceği değerlendirmesiyle taraflarca sunulan taahhütleri bağlayıcı hale getirmiştir.
II- Netflix Tarafından Sunulan Başlıca Taahhütler
Netflix tarafından sunulan taahhütler; bağımsız yapımcıların platforma erişimi, içerik münhasırlığı, yetenek münhasırlığı ve sözleşme uygulamalarına ilişkin önemli değişiklikler içermektedir.
Bağımsız yapımcıların platforma erişimine ilişkin olarak; Netflix, beş (5) yıl boyunca markalı Türk içeriklerinin belirli bir oranını daha önce Netflix ile çalışmamış yapım şirketleriyle gerçekleştirmeyi taahhüt etmiştir. Ayrıca, üç (3) yıl süreyle her takvim yılında en az bir “Sunum Günü” düzenlenmesi, Türkiye genelinden daha önce Netflix ile çalışmamış yapımcı, yönetmen ve senaristlerden oluşan en az seksen (80) katılımcının projelerini sunabilmesine imkân tanınması, başvuru kriterlerinin kamuya açık şekilde ilan edilmesi ve proje başvurularının en geç 120 gün içerisinde gerekçeli olarak sonuçlandırılması öngörülmüştür.
İçerik münhasırlığına ilişkin olarak; platformun “original” yapımı niteliğindeki “markalı” Türk film ve dizileri ile platformun orijinal yapımı niteliğinde olmayıp lisans yoluyla platform kataloğuna dahil edilen “markasız” Türk içeriklerine ilişkin münhasırlık sürelerinin kısaltılması, markalı Türk filmleri bakımından münhasırlık döneminin belirli bir bölümünde yapımcı ile gelir paylaşımı modelinin uygulanması, markalı Türk dizileri bakımından ise yapımcılara Türkiye dışında lineer televizyon kanalları ile işlem bazlı isteğe bağlı video hizmetlerinde (“TVOD”) münhasır olmayan kullanım hakkı tanınması taahhüt edilmiştir. Ayrıca, içeriklerde kullanılan özgün ve ticari müzik eserlerine ilişkin hakların da yalnızca taahhütte öngörülen münhasırlık süreleri boyunca devralınacağı veya lisanslanacağı düzenlenmiştir.
Yetenek münhasırlığına ilişkin olarak; oyuncu, yönetmen, senarist ve diğer Yetenek Kadrosu bakımından münhasırlık uygulanmaması, markalı Türk içeriklerinin üretim sürecinde yapım şirketleri ile Yetenek Kadrosu arasında akdedilecek sözleşmelerde yer alacak münhasırlık hükümleri konusunda gerekli dikkat ve özenin gösterilmesi, yapımcı, kast direktörü ve menajer rollerinin aynı kişi veya ekonomik bütünlük bünyesinde bir araya getirilmemesine yönelik düzenlemeler yapılması ve Türk yapımcılarla rekabet etmeme yükümlülüğü veya yapımcının tüm içeriklerini kapsayan münhasırlık hakkı tanıyan anlaşmalar yapılmaması taahhüt edilmiştir.
Yapım sözleşmelerine ilişkin olarak ise markalı Türk dizilerinin devam sezonlarının yapımı ve mali koşullarının belirlenmesi süreçlerinde ve markalı Türk içeriklerinin üretiminde bağımsız yapımcıların devlet teşviklerine başvurmalarının veya bu teşviklerden yararlanmalarının sözleşmesel olarak sınırlandırılmayacağı taahhüt edilmiştir.
III- Diğer Platformlar Tarafından Sunulan Taahhütler
Disney+, BluTV, Amazon Prime Video, Exxen ve Gain de içerik ve yetenek münhasırlığına ilişkin benzer nitelikte taahhütlerde bulunmuştur.
İçerik münhasırlığı bakımından, platformlarında yayınlanan markalı (“Original”) ve markasız Türk içeriklerine ilişkin münhasırlık sürelerinin azami sürelerle sınırlandırılması, belirli koşullarda gelir paylaşımı ve maliyetin bir kısmının yapımcıya geri ödenmesi karşılığında bu sürelerin kısaltılmasına imkân tanınması taahhüt edilmiştir.
Yetenek münhasırlığı bakımından ise Türkiye’de yayınlanacak markalı Türk içerikleri için oyuncu, yönetmen, senarist ve diğer Yetenek Kadrosu’yla doğrudan veya dolaylı olarak münhasırlık hükmü içeren sözleşmeler yapılmaması veya aynı sonucu doğuracak fiilî uygulamalarda bulunulmaması; üçüncü taraf yapımcıların Yetenek Kadrosu ile kuracakları sözleşmelerde münhasırlık hükümlerine yer vermemeleri ve yapımcı, kast direktörü ile menajerlik rollerinin aynı ekonomik bütünlük içerisinde bir araya getirilmemesi hususunda gerekli dikkat ve özenin gösterilmesi yönünde yazılı bildirimlerde bulunulması; ayrıca Türkiye’de yerleşik yapımcılar veya dağıtıcılarla rekabet etmeme yükümlülüğü içeren ya da yapımcıların ürettiği tüm içerikler üzerinde münhasırlık hakkı tanıyan anlaşmalar yapılmaması taahhüt edilmiştir.
IV- Değerlendirme
Rekabet Kurulu’nun konu kararı, dijital yayın platformlarının içerik üretimi, lisanslanması ve Yetenek Kadrosu’yla kurdukları sözleşmesel ilişkiler bakımından Rekabet Kurulunun son dönemde verdiği en önemli kararlardan biri niteliğindedir. Kararla birlikte, içerik ve yetenek münhasırlığı uygulamalarının sınırlandırılması, bağımsız yapımcıların platformlara erişiminin daha şeffaf hale getirilmesi ve gelir paylaşımına dayalı modellerin teşvik edilmesi suretiyle sektörde rekabetin güçlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Bunun yanı sıra karar, dijital yayın platformlarının yapımcılar ile oyuncu, yönetmen, senarist ve diğer Yetenek Kadrosu’yla akdettikleri yapım, lisans ve yetenek sözleşmelerinin rekabet hukuku bakımından yeniden değerlendirilmesini gündeme getirmektedir. Bu kapsamda, platformların sözleşme uygulamalarını kabul edilen taahhütlerle uyumlu hale getirmeleri ve özellikle münhasırlık hükümlerini bu çerçevede yeniden yapılandırmaları beklenmektedir. Kararın, dijital yayın platformlarının ticari uygulamalarının yanı sıra medya ve eğlence sektöründeki sözleşme pratiği üzerinde de önemli etkiler doğuracağı değerlendirilmektedir.